Wanneer paarden niet hun natuurlijke dieet volgen, ontwikkelen ze scherpe glazuurpunten langs de randen van hun kiezen. Aangezien het voedingspatroon vaak niet perfect kan worden nagebootst, ervaren vrijwel alle paarden dit probleem.

Als deze punten niet behandeld worden, kunnen ze diepe en pijnlijke snijwonden en zweren veroorzaken aan de lippen en wangen van het paard. Dit leidt tot ernstig ongemak tijdens het kauwen en kan ook pijn veroorzaken bij het gebruik van het bit.

Een protuberante kies kan ontstaan wanneer er een tegenoverliggende kies ontbreekt of wanneer een kies wordt weggedrukt. In een gevorderd stadium kan dit leiden tot ernstige schade aan de tegenoverliggende kies.

Wanneer er een kies ontbreekt, zal de tegenoverliggende kies blijven doorgroeien zonder dat er slijtage plaatsvindt. Als dit niet behandeld wordt door een paardentandarts, kan dit ernstige gevolgen hebben voor het welzijn van het paard. Uitstekende kiezen kunnen echter gemakkelijk worden voorkomen door jaarlijks een gebitsbehandeling uit te voeren.

Bij een overbeet zullen paarden haken ontwikkelen op de eerste bovenste kies en de laatste onderste kies. Als dit onbehandeld blijft, kunnen deze haken zo groot en lang worden dat ze in de onderkaak kunnen groeien. Gelukkig kunnen deze haken eenvoudig behandeld worden met een machinale vijl.

De oorzaak van deze overbeet ligt vaak in het feit dat paarden van nature grazen op de grond. Tegenwoordig worden ze echter gevoerd vanuit verhoogde voerbakken en zelfs via hooinetten, wat resulteert in een andere slijtage van de kiezen dan in het wild. Dit is op zichzelf niet ernstig, mits er jaarlijks een gebitsbehandeling wordt uitgevoerd.

Bij jonge paarden kunnen restanten van melktanden achterblijven nadat de blijvende kiezen zijn doorgekomen. Dit is een veelvoorkomend verschijnsel. Deze restanten kunnen gedeeltelijk losraken of draaien, waardoor ze de wang of tong kunnen beschadigen en voedselresten kunnen vasthouden, wat tot rotting kan leiden. Het is belangrijk om deze melktandresten te verwijderen zodra de permanente tanden zich volledig hebben ontwikkeld buiten het tandvlees.

Het verwijderen van deze melktandresten is doorgaans een pijnloze ingreep die zonder lokale verdoving kan worden uitgevoerd. Paarden beginnen deze restanten te verliezen rond de leeftijd van tweeënhalf jaar, en de laatste restanten vallen meestal uit rond viereneenhalf jaar oud. Dit betekent dat paarden tussen deze leeftijden om de zes maanden een tandheelkundige controle en behandeling nodig hebben.

Een golfgebit kenmerkt zich door een golvende rij kiezen, waarbij meerdere kiezen naast elkaar iets te hoog zijn en de volgende paar kiezen juist te laag liggen. Deze aandoening ontstaat door een afwijkende slijtage van de tandenrijen, veroorzaakt doordat paarden in gevangenschap anders eten dan in het wild, of door onjuist vijlen van de kiezen. Als dit onbehandeld blijft, kunnen tanden uitgroeien en de tegenoverliggende kies afslijten tot het niveau van het tandvlees.

Het is cruciaal om een goed opgeleide paardentandarts of paardengebitsverzorger te kiezen om dit probleem te behandelen, omdat de aangerichte schade soms onomkeerbaar is en blijvende schade kan veroorzaken. Behandeling omvat het inkorten van te hoge kiezen, zodat de kortere kiezen de kans krijgen om normaal te groeien. Vaak zijn meerdere behandelingen nodig om deze aandoening te corrigeren.

OTRH, of Equine Odontoclastic Tooth Resorption and Hypercementosis, is een pijnlijke aandoening aan het gebit die vaak voorkomt bij paarden ouder dan 15 jaar. Het is vaak zichtbaar bij het onderzoeken van de snijtanden, waarbij verdikking van het tandvlees rond de wortel en kleine wondjes die lijken op puistjes of vlekken op het tandvlees, duidelijk kunnen zijn.

Deze aandoening wordt gekenmerkt door het langzaam oplossen van de wortels van de snijtanden, gevolgd door overmatige productie van cement. Dit resulteert in extreem pijnlijke tumoren aan de wortels van de snijtanden.

EOTRH was tot enkele jaren geleden vrijwel onbekend, maar lijkt de laatste jaren vaker voor te komen. Op dit moment is de enige bekende behandeling het verwijderen van de aangetaste snijtanden. Antibiotica kunnen worden geprobeerd om het proces te vertragen of te stoppen, maar dit werkt alleen in een vroeg stadium. Gelukkig kunnen paarden prima functioneren en eten zonder snijtanden.

Een shear is een abnormaal steile hoek in de kiezenrijen van een paard. Normaal gesproken hebben paarden een hoek van ongeveer 10 graden in hun kiezenrijen. Wanneer deze hoek groter is dan normaal, spreken we van een shear. Dit kan optreden wanneer een paard belemmerd is in zijn kauwbewegingen of simpelweg niet de zijwaartse beweging gebruikt om voedsel te vermalen, waardoor de kiezen schuin afslijten.

Dit probleem komt vaak voor doordat het paard aan één kant kauwt als gevolg van belemmering of pijn aan de andere kant van het gebit. De behandeling van een shear omvat het corrigeren van de hoek en het wegnemen van eventuele belemmeringen in het gebit.

Parodontitis is een ontsteking van het tandvlees die zich naar beneden in de tandkas en het bot ontwikkelt. Naarmate deze aandoening vordert, wordt de aanhechting van de tand losser. Zonder behandeling kan dit uiteindelijk leiden tot het verlies van de tand.

De oorzaak van parodontitis is vaak bacteriële groei, veroorzaakt door een diastase (spleet tussen de tanden) of overmatige tandplakvorming rond de tanden. Deze bacteriën kunnen zelfs in de bloedbaan terechtkomen, waardoor niet alleen de tanden worden aangetast, maar mogelijk ook het hele lichaam. Parodontitis kan worden behandeld door het aangetaste gebied grondig te reinigen door een paardentandarts of paardengebitsverzorger.

Wolftanden komen niet bij alle paarden voor en bevinden zich meestal voor de eerste kiezen, meestal alleen aan de bovenkant van de kaak. Als een paard wolftanden ontwikkelt, moeten deze normaal gesproken vóór de leeftijd van 1,5 jaar zichtbaar zijn.

Het is vaak nodig om wolftanden te verwijderen omdat het bit er tegenaan kan komen, wat pijnlijk kan zijn voor het paard. Wolftanden hebben ondiepe wortels, en wanneer het bit ermee in aanraking komt, kan dit ontstekingen en ongemak veroorzaken. Daarom wordt het verwijderen van deze tanden doorgaans geadviseerd.

Eenzijdige neusuitvloeiing, ook bekend als sinusitis, kan wijzen op een ontsteking van de achterste vier kiezen. Deze ontsteking wordt vaak veroorzaakt door een infectie van de kieswortels. Aangezien de achterste vier kiezen uitsteken in de voorhoofdsholte, bevinden ze zich in nauwe relatie tot deze sinussen. Er zit een dun laagje bot, de tandkas, om deze kiezen heen.

Wanneer een kies ontsteekt, kan het bot rondom de kies oplossen, waardoor de ontsteking in de sinusholte kan doorbreken en sinusitis veroorzaakt. De behandeling van sinusitis begint meestal met langdurige antibiotica. Als dit niet effectief is, kan het nodig zijn om de betreffende kies te verwijderen.

Diastasen, een van de meest pijnlijke maar ook vaak onbekende aandoeningen, verwijzen naar ruimtes tussen kiezen of snijtanden waar voedsel zich ophoopt en gaat rotten, wat resulteert in een bacteriële ontsteking. Deze aandoening wordt vaak over het hoofd gezien tijdens gebitsbehandelingen door paardentandartsen, vaak uit gebrek aan bewustzijn. Daarom is het belangrijk om het paard regelmatig te controleren op deze aandoening.

Onbehandelde diastasen kunnen leiden tot ernstige schade aan de tand, waarbij de tand uiteindelijk los kan komen. Diastasen ontstaan vaak door hoogteverschillen in de kiezen, haken of andere ongelijkheden, die bij kauwbewegingen grote horizontale krachten op de kiezen uitoefenen, waardoor de kiezen uit elkaar worden gedrukt. Dit kan eenvoudig worden voorkomen door regelmatige gebitsbehandelingen. Diastasen komen vaak voor in de achterste kiezenrijen, vooral bij tweejarige paarden.

Daarnaast kunnen diastasen ontstaan door melktandrestanten die te lang blijven zitten of door kiezen die niet goed in de rij staan. Het is mogelijk dat diastasen al vóór de leeftijd van drie jaar bij paarden voorkomen, wat ernstige problemen kan veroorzaken.

ATR staat voor Accentuated Transverse Ridges, wat verwijst naar dwarsliggende richels op het kauwoppervlak van de kiezen. Deze richels beperken of voorkomen de voor- en achterwaartse beweging van de onderkaak tijdens het kauwen.

Deze aandoening ontstaat vaak doordat het paard alleen de zijwaartse beweging heeft gebruikt voor het vermalen van voedsel. Gelukkig kan dit probleem eenvoudig worden opgelost door de kauwoppervlakken te vijlen, waardoor de normale voor- en achterwaartse beweging van de onderkaak tijdens het kauwen weer mogelijk wordt.