Rust is iets waar veel eigenaren naar streven. Begrijpelijk — een paard dat rustig is tijdens een behandeling werkt veiliger en efficiënter.
Maar in de praktijk zie ik dat rust en ontspanning regelmatig met elkaar worden verward.

Een paard kan stil staan zonder ontspannen te zijn.

Ik kom vaak paarden tegen die ogenschijnlijk voorbeeldig meewerken. Ze bewegen niet, reageren nauwelijks en laten alles toe.
Toch laat het lichaam iets anders zien.

De ademhaling blijft hoog en snel.
De kauwspieren staan onder spanning.
De hals en onderlijn voelen strak aan.
De blik is gefixeerd.

Dat is geen ontspanning, maar tolerantie onder spanning.

Het tegenovergestelde zie ik ook. Paarden die wat bewegen of hun gewicht verplaatsen, maar fysiologisch juist meer ontspanning tonen.

Een lage, rustige ademhaling.
Een meegaand lichaam.
Spieren die niet continu aanspannen.
Aandacht die aanwezig blijft.

Daarom beoordeel ik tijdens een behandeling niet alleen stilstand, maar vooral spierspanning, ademhaling en reactiepatronen.

Voor een tandartsbehandeling is dat essentieel.

Spanning beïnvloedt:

• de beweeglijkheid van de kaak

• de toestand van de kauwspieren

• de toegankelijkheid van de mond

• de veiligheid van instrumentgebruik

• de nauwkeurigheid van het werk

Een paard met verhoogde spierspanning sluit anders, beweegt anders en reageert anders.

Vertrouwen speelt daarin een praktische rol. Niet als abstract begrip, maar als voorwaarde voor een werkbare situatie.

Wanneer een paard:

• het tempo kan volgen

• niet wordt overvallen

• voorspelbaarheid ervaart

• duidelijke, consistente signalen krijgt

daalt de fysieke spanning vaak merkbaar.

Geen enkel paard reageert hetzelfde.

Het ene paard functioneert het best bij duidelijke structuur en richting.
Het andere paard heeft juist baat bij minder druk en meer geleidelijke opbouw.

Die verschillen bepalen mijn werkwijze tijdens de behandeling.

Afstemming betekent voor mij:

• tempo aanpassen

• druk doseren

• pauzes nemen waar nodig

• houding en positie wijzigen

• continu evalueren van spanning en reactie

Niet om een paard “braaf” te maken, maar om veilig, zorgvuldig en precies te kunnen werken.

Ik ga er niet vanuit dat een paard moet meewerken.
Ik creëer omstandigheden waarin meewerken logisch en haalbaar wordt.

Vaak zie je dat echte ontspanning pas ontstaat nadat een paard eerst spanning mag ontladen — via beweging, reactie of correctie van houding.

Door die signalen niet direct te onderdrukken, maar functioneel te begeleiden, ontstaat ruimte in het lichaam.

En die fysieke ontspanning maakt het tandheelkundig werk beter uitvoerbaar.

Mijn doel blijft onveranderd:

Een gezonde mond, een comfortabel paard en een behandeling die technisch correct én verantwoord verloopt.

Marnix Brandes
Paardentandarts