Geschreven door Marnix Brandes · Paardentandarts · Praktijk
“Voel eerst maar eens. Ik vertel je precies waar.”
Veel eigenaren kijken me dan even aan.
Met mijn hand in de mond van mijn paard?
Ja, dat kan best spannend zijn. Je ziet die mondspreider, die grote kiezen en je eigen vingers. Dan wil je natuurlijk graag weten hoe dat veilig kan.
Daarom begeleid ik het rustig. Ik geef aan waar je kunt voelen, in welke richting en met hoeveel druk. We doen het alleen als het veilig kan. Meevoelen is bij mij onderdeel van de behandeling, met begeleiding en aandacht voor wat het paard toelaat.
En dan gaat die vinger voorzichtig langs de kiezen.
“Zo… dat is scherp!”
Daar begint vaak het echte begrijpen.
Ik kan een heel verhaal vertellen over wat ik in een paardenmond tegenkom. Waar een scherp randje zit, welke plek opvalt of hoe de kiezen op elkaar aansluiten. Maar zodra een eigenaar het zelf voelt, krijgt die uitleg betekenis.
Daarom laat ik mensen graag eerst voelen, voordat ik laat zien wat ik bedoel. Even zonder het beeld erbij. Voorzichtig met je vingertoppen ontdekken wat er zit.
Soms komt er meteen een verbaasde reactie.
“Ik kan me voorstellen dat je hier je vinger aan openhaalt.”
Precies daarom geef ik heel duidelijk aan hoe en waar iemand kan voelen. Een scherp randje hoef je niet stevig langs te strijken om te merken dat het er zit. Het gaat om ontdekken, en daar neem ik de tijd voor.
Daarna gaan we kijken.
“Kijk, dit is de plek die je net voelde.”
Dan zie je vaak die herkenning. Hé, dat heb ik gevoeld. Dáár zat dat scherpe stukje.
Nu hebben we allebei gevoeld en gekeken. Dat maakt het veel gemakkelijker om uit te leggen waarom ik een bepaalde plek wil behandelen, of waarom ik iets juist laat zoals het is.
Sommige mensen vinden het meteen interessant. Die zijn nieuwsgierig naar wat ik voel en willen graag weten hoe zo’n paardenmond in elkaar zit.
Anderen houden hun hand voorlopig liever in hun jaszak.
Dat begrijp ik ook. Voor mij is een paardenmond dagelijkse kost. Voor een eigenaar kan het de eerste keer zijn dat die van zo dichtbij naar de kiezen kijkt, laat staan ze aanraakt.
Een beetje humor helpt soms om de spanning te laten zakken. Maar het vertrouwen moet vooral komen van de begeleiding. Rustig uitleggen, voordoen en aangeven wat kan. Als iemand aarzelt, nemen we daar de tijd voor. En als meevoelen niet veilig kan of iemand het niet wil, leg ik het op een andere manier uit.
Mijn uitgangspunt is dat de eigenaar erbij hoort. Jij kunt mij vertellen wat je paard dagelijks doet, hoe hij eet en wat je de laatste tijd is opgevallen. Ik kan je laten zien en voelen wat ik in zijn mond tegenkom.
Zo werken we samen. Ik vind het belangrijk dat je begrijpt wat ik doe en waarom.
Tijdens de behandeling voel ik steeds opnieuw. Waar zit nog een scherp randje? Hoe voelt de plek nu? Is er voldoende veranderd?
Ik ben voorzichtig met hoeveel ik van de kiezen wegneem. Een paardenkies heeft zijn eigen structuur, en die heeft een functie bij het kauwen. Het doel is dus ook niet om alles zo glad en vlak mogelijk te maken.
Mijn vingertoppen helpen me om kleine verschillen te herkennen. Een hoekje, een randje, een oneffenheid. In mijn eigen werkwijze voel ik daarom graag zonder handschoenen: ik hecht veel waarde aan dat directe tastgevoel.
Ik kijk en voel, behandel zorgvuldig en controleer opnieuw. Juist dat tussendoor blijven voelen is voor mij belangrijk.
Na de behandeling nodig ik de eigenaar weer uit.
“Voel nog eens op dezelfde plek.”
Dat levert vaak een prachtig gezicht op. Grote, verwonderde ogen. Nog een keer voorzichtig voelen, bijna om te controleren of het echt zo is.
“Nou… ik voel helemaal niks meer!”
Diegene bedoelt de scherpe randjes die er daarvoor nog zaten. Die opvallende plek voelt nu heel anders.
“Het is een wereld van verschil.”
Dat hoor ik vaak. En ook al weet ik zelf wat ik heb veranderd, die reactie blijft mooi.
We bespreken wat er anders voelt. Wat heb ik weggehaald? Waarom daar? En waarom kan een andere plek nog wat hobbelig aanvoelen? Zo wordt ook duidelijk dat een goede behandeling niet betekent dat iedere oneffenheid moet verdwijnen.
De eigenaar heeft het verschil zelf ervaren. De uitleg van daarvoor valt op zijn plek.
Het geeft me veel voldoening om iemand zo verbaasd en blij naast zijn paard te zien staan. Iemand die vooraf misschien dacht: de tandarts gaat even vijlen, en die nu veel beter begrijpt wat er in die mond gebeurde.
Ik kan uitleggen wat ik voel. Ik kan aanwijzen wat ik zie. Maar als jij het zelf hebt mogen ervaren, blijft het vaak veel beter hangen.
Daarom hoort meevoelen voor mij zo bij mijn werk. Voor de behandeling, en daarna opnieuw. Samen voelen, samen kijken en samen begrijpen wat er is veranderd.
En soms begint dat hele verhaal met één voorzichtige vinger en twee woorden:
“Zo. Scherp.”
