Kijk eens goed naar deze pony.

Nee… niet meteen verder lezen. Neem eerst eens rustig de tijd om te kijken. Wat zie je?

Een ruige vacht, een stevig bespierd lichaam, een verweerd hoofd en een mond waar zelfs een paar tanden zichtbaar zijn. Als je hem zo tegenkomt, is de kans groot dat je denkt: die heeft al een heel leven achter de rug.

Dat dacht bijna iedereen aan wie ik deze foto liet zien.

De antwoorden liepen behoorlijk uiteen. De één schatte hem op een jaar of twaalf, een ander dacht eerder aan vijftien tot twintig jaar en iemand was zelfs overtuigd dat hij de vijfentwintig ruim gepasseerd was.

En weet je?

Ik snap dat eigenlijk heel goed.

Als je alleen naar de buitenkant kijkt, is dat helemaal geen vreemde conclusie. Sterker nog, ik denk dat de meeste mensen ongeveer hetzelfde zouden zeggen.

Toch zat iedereen ernaast.

Deze pony was nog maar een jong veulen van ongeveer drie tot vier maanden oud.

Dat verrast mensen vaak. Hoe kan een veulen er nu zó uitzien?

Het antwoord ligt niet in zijn leeftijd, maar in zijn leefomgeving.

Deze pony is een Asturcón en leeft vrij in het noorden van Spanje. Dat is geen vlak weiland waar iedere ochtend een baal hooi wordt neergelegd. Hij groeit op tussen de bergen en rotsen, waar iedere dag een zoektocht is naar voedsel en water. Hij klimt, daalt, springt over stenen en legt afstanden af waar sommige sportpaarden jaloers op zouden zijn.

Eigenlijk heeft hij iedere dag een personal trainer.

En die trainer kent geen vrije dagen.

Juist daardoor bouwen deze pony’s al op jonge leeftijd een indrukwekkende bespiering op. Hun lichaam past zich aan aan het landschap waarin ze leven. Voor ons lijken ze daardoor veel ouder dan ze werkelijk zijn.

Misschien herken je dat ook wel bij mensen.

Iemand met veel rimpels schatten we automatisch ouder. Iemand die heel fit oogt, denken we juist jonger in te schatten. Ons brein probeert voortdurend conclusies te trekken op basis van wat we zien.

Bij paarden doen we precies hetzelfde.

We kijken naar de bespiering, de vacht, de houding of misschien een grijze snoet en voor we het weten hebben we er een leeftijd aan gekoppeld. Dat is heel menselijk, maar helaas ook de reden dat we er zo vaak naast zitten.

Want een paard is het resultaat van veel meer dan alleen zijn leeftijd. Ras, voeding, leefomgeving, beweging en zelfs het klimaat bepalen voor een groot deel hoe een paard eruitziet. Juist daarom vind ik het zo belangrijk om altijd verder te kijken dan alleen de eerste indruk.

Dat vind ik misschien nog wel het mooiste aan mijn vak.

Waar de meeste mensen een leeftijd proberen te raden aan de hand van wat ze zien, kijk ik automatisch naar iets anders.

Naar het gebit.

Dat is inmiddels een beroepsafwijking geworden. Mijn gezin kijkt inmiddels niet eens meer op als ik tijdens een wandeling plotseling stilsta en denk: “Als jij je lip eens heel even optilt…”

Bij deze pony zag ik direct vier melksnijtanden boven en vier melksnijtanden onder. Voor een paardentandarts vertelt dat meteen een verhaal. Niet eentje van een oud bergpaard dat al jaren door de natuur trekt, maar van een jong veulen dat pas net aan het leven begonnen is.

Dat betekent overigens niet dat een paardentandarts altijd op de maand nauwkeurig de leeftijd kan bepalen.

Bij jonge paarden is dat vaak verrassend precies, omdat de doorbraak van de melksnijtanden en de wisseling volgens een vrij vast patroon verlopen. Naarmate paarden ouder worden, verandert dat. Dan kijk je niet meer naar één kenmerk, maar naar het complete plaatje. Ook dan blijft ervaring een belangrijke rol spelen.

Juist daarom blijf ik het mooi vinden dat een gebit vaak een heel ander verhaal vertelt dan de buitenkant.

En precies dát maakt dit vak zo mooi.

Een gespierd paard hoeft helemaal niet oud te zijn. Net zoals een schraal paard niet automatisch ziek is. Of een grijze snoet niet altijd betekent dat een paard met pensioen mag.

We laten ons als mensen nu eenmaal gemakkelijk leiden door wat we denken te zien.

Daarom begin ik een gebitscontrole ook nooit direct in de mond. Eerst kijk ik naar het hele paard. Hoe beweegt het? Hoe gebruikt het zijn lichaam? Hoe voelt de kaak? Hoe is de bespiering? Pas daarna vertelt het gebit vaak het meest eerlijke verhaal.

Deze jonge Asturcón liet dat opnieuw prachtig zien.

Dus de volgende keer dat je een paard ziet waarvan je denkt: “Die zal wel oud zijn…”

…bedenk dan dat de werkelijkheid zomaar heel anders kan zijn.

Misschien is dat wel de grootste les die paarden mij in al die jaren hebben geleerd.

Niet te snel oordelen.

Eerst kijken.

Dan nog eens kijken.

En pas daarna een conclusie trekken.

Dat geldt voor een gebitscontrole, maar eigenlijk ook gewoon voor het leven.

Paarden nemen daar de tijd voor. Misschien zouden wij dat soms ook wat vaker moeten doen.